Wieś Ulan, z której wywodzi się dzisiejszy Ulan-Majorat, powstała prawdopodobnie w XIV wieku lub nawet wcześniej. Od początku istnienia posiadała spore znaczenie dla mikroregionu. Już w 1418 r. funkcjonował tu kościół (filia parafii w Łukowie), a ok. 1440 r. została erygowana samodzielna parafia p.w. św. Małgorzaty. Zwykle przy istniejącym kościele wydzielano teren na cmentarz, który także był konsekrowany, wznoszono dzwonnicę, zaś zarządca parafii – pleban – zatrudniał kantora bądź nauczyciela, który prowadził szkołę parafialną. Z tego powodu informacje o istnieniu szkoły w Ulanie w okresie przedrozbiorowym związane są z parafią – pierwsza wzmianka o istnieniu szkoły parafialnej pochodzi z 1570 r. Szkoła posiadała już wówczas własny budynek. Celami szkoły parafialnej było nauczanie wiedzy i moralności, ale główny nacisk kładziono na nauczanie katechizmu i podstawowych modlitw, a także ministrantury i śpiewu liturgicznego. Budynek szkoły parafialnej był zwykle jednocześnie domem dla nauczyciela - i tak też było w Ulanie. Ulańska szkoła parafialna istniała być może jeszcze w końcu wieku XVIII, w dobie reform Komisji Edukacji Narodowej[1].

Po III rozbiorze Polski Ulan znalazł się w obrębie zaboru austriackiego, po czym od 1809 r. objęły go granice Księstwa Warszawskiego, a od 1815 r. Królestwa Polskiego (zabór rosyjski). Po 1795 r. z pewnością szkoła parafialna zaprzestała działalności, gdyż władze austriackie przejęły całkowitą pieczę nad oświatą. Nie wiemy jednak, czy w zamian, zamiast zlikwidowanej szkoły parafialnej, w wieku XIX w Ulanie powstała jakakolwiek inna szkoła. Na pewno nie sprzyjały tworzeniu szkolnictwa wojny i zmiany granic z początku XIX wieku. Co prawda władze Księstwa Warszawskiego dążyły do upowszechnienia szkół, nakazując w 1808 r. aby żadna wieś i miasto nie pozostawały poza siecią szkolną, jednak ich organizację i finansowanie pozostawiono w rękach mieszkańców danej miejscowości, co powodowało, że szkoły nie były zakładane.

Po powstaniu listopadowym, część Ulana została nadana przez władze zaborcze carskiemu generałowi Teodorowi Paniutinowi, jako wynagrodzenie za dobrą służbę  (tzw. majorat). W przyszłości właśnie ta część Ulana uzyska nazwę Ulana-Majoratu wywodzącą się od prawnego statusu dóbr. W tym okresie podjęta została próba utworzenia w Ulanie szkoły. Wiemy o tym dzięki zachowanym dokumentom z lat 1849-1856 potwierdzającym starania władz Guberni Lubelskiej na rzecz założenia w Ulanie szkoły elementarnej[2]. Dowiadujemy się z nich, że w 1849 r. „przy urządzaniu kolonialnem osad we wsi Ulan w powiecie Łukowskim wyznaczonym został grunt na osadz szkolną w przestrzeni morg 1 prętow 150”. Nakazano następnie, aby grunt dla szkoły elementarnej przekazany został opiekunowi szkoły, proboszczowi ulańskiemu ks. Krasińskiemu. Zobowiązano władze powiatu do sporządzenia planu i kosztorysu budowy szkoły, a wójta Ulana i proboszcza do zatroszczenia się o sprawy organizacji i finansowania szkoły. Niestety sprawa utworzenia szkoły nie doczekała się chyba pozytywnego finału – raport Naczelnika Powiatu Łukowskiego z 1855 r. donosi, iż „mieszkańcy Parafii Ulan nieżyczą sobie należeć do opłaty składki na utrzymanie projektowanej szkoły Elementarnej na wsi Ulan”. Na tym jednak sprawa się nie zakończyła - władze nadal wywierały naciski w celu utworzenia szkoły. Zachowana korespondencja w tej sprawie kończy się jednak w 1856 r. i nie zawiera informacji o ostatecznych wynikach podejmowanych działań, z wyjątkiem potwierdzenia przekazania placu na budowę szkoły. Bardzo prawdopodobne, że mimo długoletnich starań, wobec oporu miejscowej ludności, szkoła inicjowana przez zaborcze władze rosyjskie nie powstała.

Badania nad XIX-wieczną oświatą w Królestwie Polskim wskazują, że ożywienia patriotyczne obserwowane tuż przed wybuchem powstania styczniowego owocowało jednak tworzeniem niezależnego od władz rosyjskich polskiego szkolnictwa. Były to prywatne szkółki ludowe, inicjowane i utrzymywane przez szlachtę i duchowieństwo. Ich rola była tym ważniejsza, że represje po powstaniu styczniowym oraz wprowadzony w 1873 r. obowiązek nauczania w szkołach jedynie w języku rosyjskim, doprowadziły do upadku szkolnictwa i zaniku wielu istniejących wcześniej szkół. Nadal jednak rozwijało się nauczanie tajne w postaci prywatnych ochronek i szkół organizowanych przy dworach i plebaniach. Działania takie podejmowane były również w Ziemi Łukowskiej i okolicach Ulana. Wiemy, że 1912 r. w Stoku i Domaszewnicy, za sprawą Janiny Podoskiej i założonego przez nią Łukowskiego Koła Ziemianek, powstały szkoły-ochronki dla ubogich i potrzebujących dzieci[3].

Dokumenty dotyczące tych spraw w dużej części są niekompletne, jednak wiadomo, że w ciągu 40 lat po powstaniu styczniowym w całej Ziemi Łukowskiej władze carskie wykryły aż 57 tajnych polskich szkół. Można zatem przypuszczać, że takie tajne szkolnictwo istniało także na terenie Ulana. K. Czubaszek podaje co prawda informację, że w 1907 r. władze carskie nie stwierdziły istnienia w gminie Ulan szkoły i biblioteki[4], ale na prowadzenie tajnego nauczania w języku polskim wskazuje wypowiedź gospodarza ze wsi Rozwadów pochodząca z 1933 r. i opublikowana w gazecie „Podlasie”: „pan Górski nie mógł się powstrzymać, by ze łzami w oczach nie przemówić do tego lasu dziecięcych ???, twierdząc, że one są dziś szczęśliwe, gdyż wszędzie otacza je atmosfera polskości, a nie tak jak dawniej musieli uczyć się po kryjomu”.[5]

Sytuacja szkolnictwa zmieniła się radykalnie w latach I wojny światowej, gdy tereny Królestwa Polskiego, w tym Ulan, znalazły się pod okupacją niemiecką. Administracja niemiecka, zaprowadzona od września 1915 r., zezwalała na rozwój polskiego szkolnictwa. Władze okupacyjne nie zgadzały się na utrzymywanie szkolnictwa prywatnego czy też szkół dla poszczególnych osad, ale nakazywały tworzenie i utrzymywanie szkół gminnych, stąd już w 1916 r. rada gminy Ulan podjęła dwie uchwały dotyczące szkolnictwa. Nie znamy ich treści, jednak rok ten można przyjąć jako datę powstania szkół w gminie Ulan. Wiemy, że w latach 1916-1917 istniało tu już 5 szkół ludowych[6]. W aktach niemieckiego zarządu powiatu łukowskiego na rok szkolny 1916/17 zapisano dotację dla Gminy Ulan w wysokości 500 rubli, przy czym w dokumentach wymieniono tylko szkołę w Sętkach z dotacją 60 rubli. W październiku 1917 r. dotacja dla całej gminy wynosiła już 800 rubli[7]. Wiadomo także, że w 1919 r. w Zarzecu istniała jednoklasowa szkoła, w której nauczycielką była Apolonia Majcher[8]. Z duża dozą pewności można przyjąć, że – chociaż nie wymieniono jej nazwy w aktach – szkoła gminna w Ulanie powstała właśnie w tym okresie.

Dopiero z lat 1924-1925 posiadamy protokoły dozoru szkolnego w Gminie Ulan. Prezesem dozoru szkolnego był ks. Józef Smoleński, a sekretarzem M. Pastowicz. W tym okresie w gminie istniały szkoły w Ulanie, Domaszewnicy, Rozwadowie, Sętkach, Sobolach, Stoku, Zofiborze, Zarzecu. Protokoły dozoru koncentrowały się na problemach kupna opału oraz wynajmie lokali szkolnych, z czego wynika, że żadna ze szkół nie posiadała własnego budynku. W latach 1931-1933 Gmina Ulan nadzorowała i utrzymywała pięć szkół powszechnych - dwie dwuklasowe i jedną sześcioklasową w Ulanie. Uczyło się w nich łącznie 916 dzieci[9].

Najważniejszą inwestycją w gminie Ulan w okresie przedwojennym była budowa szkoły w Ulanie. Już podczas posiedzenia dozoru szkolnego w dniu 23 stycznia 1925 r., ks. J. Smoleński zgłosił sprawę budowy szkoły „dążąc do wybudowania 7mio klasowej szkoły w Ulanie, gdyż takowa tylko może dać dobrą oświatę i osiągnąć cel”. Budowa była możliwa, gdyż dozór szkolny dysponował gruntem „około dwóch morgów, wobec tego jest miejsce na budowę szkoły”. Zaproponowano jednak, aby ze względu na niedogodne położenie tego gruntu zamienić je na inne[10]. Prawdopodobnie kwestię budowy szkoły zahamował kryzys gospodarczy lat 1929-1934, gdyż dopiero w dniu 9 marca1935 r. Rada Gminy Ulan uchwaliła, by „przystąpić do budowy 7 klasowej szkoły powszechnej, na placu pomiędzy Ulanem a Stokiem w punkcie środkowym sieci szkolnej odnośnych miejscowości. Plac pod budowę szkoły nie mniejszy niż 1 ha dadzą zainteresowane gromady. Przybliżony koszt zamierzony budowy wyniesie 20 000 zł. Budowę chciano wykonać sposobem gospodarczym. Budowa miała się rozpocząć wiosną 1935 roku, i wykończyć w ciągu 2 lat.” Uchwalono dodatkowe składki od ludności na budowę szkoły. Plan ten nie został jednak zrealizowany w zakładanym terminie. Projekt szkoły został zatwierdzony dopiero w marcu 1937 r., bowiem do pierwotnego projektu należało wnieść poprawki zgodnie z sugestiami kuratorium lubelskiego i Urzędu Wojewódzkiego. Nowy, murowany, dwukondygnacyjny budynek szkolny został oddany do użytku w 1938 r. i od 1 września tego roku rozpoczęły się w nim zajęcia szkolne dla około 400 dzieci z Ulana, Gąsior, Paskud, Krasewa i innych miejscowości położonych do 8 km od szkoły. W kronice szkolnej zapisano: „Ludność gminy Ulan wykazała dużo wyrobienia społecznego wznosząc wspólnym wysiłkiem w Ulanie piętrowy murowany gmach szkolny – stałe ognisko nauki i oświaty. (..) Do budowy szkoły przyczynili się w dużej mierze: Władysław Górski rolnik z Rozwadowa, wójt gminy Ulan i poseł na sejm, Kierownik szkoły Aleks. Samborski i wielu innych działaczy oraz ludność tutejsza, która opodatkowała się na rzecz budowy szkoły i nie szczędziła trudów i pracy przy budowie szkoły.”

W czasie II wojny światowej szkoła nadal prowadziła działalność, jednak nie można było korzystać z zajętego przez Niemców budynku. Ponadto Niemcy zniszczyli wyposażenie i część pomocy szkolnych. Nauka odbywała się w złych warunkach, w lokalu wynajętym u Ludwika Gajdy w Ulanie-Majoracie, a „jedna klasa została umieszczona w budynku spółdzielczym w Ulanie”, to jest prawdopodobnie w budynku kasy Stefczyka. W 1943 r. budynek szkoły oraz pozostałe w nim sprzęty i pomoce zostały kompletnie zniszczone. W kronice szkoły zapisano: „Dn. 27.XII.1943 roku został spalony murowany budynek szkolny w Ulanie przez ludzi uzbrojonych, którzy podali się za Żydów. Spłonął budynek szkolny wraz ze sprzętem, pomocami naukowymi, biblioteką szkolną i aktami szkoły. Ogień podłożony w wielu miejscach na oblane sienniki i ławki benzyną nagle objął budynek uniemożliwiając ratunek – pozostał tylko mur…”[11]. W okresie wojny w poszczególnych latach do szkoły uczęszczało od 339 do 423 dzieci. Nauczycielami szkoły w okresie okupacji byli w różnych latach: Aleksander Samborski (kierownik szkoły, aresztowany w 1942 r., zmarł w niemieckim więzieniu w 1943 r.), Bolesław Majcher (aresztowany i wykupiony przez mieszkańców), Wincenty Kaczmarski, Zofia Fitz, Ignacy Osial, ks. Wacław Skomorucha, Irena Prochawska, ks. Stanisław Karwowski i Wiktoria Samborska. Według zapisów kroniki szkolnej, naukę prowadzono według zaleceń i programów narzuconych przez okupanta, ale realizowano także tajne nauczanie, m.in. Apolonia Majcher „pracowała społecznie w tajnym nauczaniu w czasie okupacji”. Gminy: Gołąbki, Ulan oraz wieś Domaszewnica tworzyły rejon II Tajnej Organizacji Nauczycielskiej w powiecie łukowskim. Zajęcia w formie tajnych kompletów odbywających się nawet codziennie w domach uczniów lub nauczycieli odbywały się m.in. w Kępkach i Paskudach[12].

Po zakończeniu niemieckiej okupacji uczniowie odbywali lekcje w wynajętych pomieszczeniach, jednak bardzo szybko przystąpiono do odbudowy zniszczonej szkoły w Ulanie. Zachowały się akta Komitetu Odbudowy Szkoły w Ulanie powołanego w czerwcu 1945 r.[13]. Już w 1946 r. szkoła została pokryta nowym dachem. Wyremontowano także cześć pomieszczeń na parterze budynku. Remont kontynuowano w 1947 r. W 1948 r. huragan zniszczył dach na szkole, dlatego musiał on być wymieniony. Zajęcia do remontowanej szkoły były przenoszone już od 1946 r., a cały budynek został oddany do użytku w 1948 r. Koszt remontu wraz z zakupami wyniósł niemal 1,8 mln złotych. Jedynie część z tej kwoty stanowiły subwencje i kredyty, niemal połowa pochodziła z lokalnych podatków oraz zbiórek dokonywanych przez Obywatelski Komitet Odbudowy Szkoły Powszechnej w Ulanie[14] i przez Gminny Komitet Obchodu 200 Rocznicy Urodzin Tadeusza Kościuszki[15]. Projektowano, że szkoła otrzyma imię Tadeusza Kościuszki.

W pierwszych latach po wojnie nie mianowano kierownika szkoły, a funkcję p.o. kierownika pełnili Edward Bogudał (1945-1946) i Bolesław Majcher (1946-1951). W 1951 r. Bolesław Majcher otrzymał nominację na kierownika i funkcję tę pełnił aż do przejścia na emeryturę w 1970 r.

Początkowo poważną przeszkodę w nauce stanowił brak sprzętów (ławki, tablice itp.), pomocy szkolnych oraz biblioteki. Ławki zakupiono dopiero w 1947 i 1948 r., przy czym, dla zapewnienia najlepszej jakości sprzętów, jako dostawcę wybrano sprawdzoną firmę z Puław. Pomoce zakupiono w 1948 r. dzięki subwencji 150 tys. zł uzyskanej z kuratorium w Lublinie. W 1951 r. na potrzeby szkoły zakupiono mikroskop. W końcu 1958 r. naukę w szkole zakłócił remont związany z doprowadzeniem do budynku energii elektrycznej. W lutym 1962 r. Komitet Rodzicielski zakupił dla szkoły z własnych funduszy radio Karioka za 2600 zł oraz adapter i płyty za 3620 zł. W kolejnym roku Komitet Rodzicielski kupił dla szkoły telewizor za 14 029 zł „łącznie z instalacją, stabilizatorem i materiałami”. Biblioteka szkolna została utworzona w 1948 r., kiedy to zakupiono pierwsze 40 książek. Biblioteką szkolną, a od 1952 r. także umieszczoną w szkole biblioteką gromadzką, kierowała Apolonia Majcher aż do śmierci w 1970 r.

W 1948 r. władze Gminy Ulan podzieliły teren gminy na 6 rejonów szkolnych, zgodnie z zasadą, aby dla dzieci z klas I-IV odległość od szkoły nie była większa niż 3 km, zaś dla klas V-VII – 4 km. Postulowano, aby szkoła podstawowa w Ulanie, posiadająca klasy I-VII stała się szkołą 11-klasową. Argumentowano, że budynek szkolny jest gotowy do przyjęcia większej liczby uczniów, a poza tym „posiadając 11-letnią szkołę rozwojową na terenie gminy, możnaby ogromnie podnieść kulturalnie ludność tej gminy, ponieważ w przeciwnym razie nie wszyscy mogą pozwolić sobie na posyłanie swych dzieci do miasta, ze względu na koszta z tym związane. Marzeniem ogółu ludności jest taka szkoła”. Postulat ten nie został jednak zrealizowany. Poza Ulanem w gminie funkcjonowały szkoły w Sobolach (2 klasy), Sętkach (1 klasa), Paskudach, Gąsiorach (2 klasy) i Kępkach (3 klasy). Tylko szkoły w Ulanie i Paskudach mieściły się we własnych budynkach, zajęcia pozostałych szkół odbywały się w pomieszczeniach wynajmowanych. Planowano budowę szkoły w Żyłkach i remont budynku w Paskudach, zaś w dalszej perspektywie budowę szkoły w Sobolach[16]. Poza terenem ówczesnej gminy pozostawała Domaszewnica, gdzie szkoła funkcjonowała w drewnianym budynku z 1937 r.

W latach 40., 50. i 60. klasy w szkołach były bardzo liczne. W roku szkolnym 1950/51 w Ulanie klasa IV liczyła 59 uczniów, zaś najmniej liczna klasa II – 32. Liczba uczniów w ulańskiej szkole spadła w latach 1952-1954 z ponad 300-350 do około 200, z powodu tego – jak zanotowano w szkolnej kronice – „że dużo rodzin wyjechało na Ziemie Zachodnie”. Jednak już od 1956 r. ponownie do siedmioklasowej szkoły w Ulanie uczęszczało ponad 300 uczniów. Z tego powodu tworzono dodatkowe oddziały klasowe, wzrosła też liczba zatrudnionych nauczycieli.

W 1960 r. na terenie ówczesnych gromad Ulan i Gąsiory znajdowały się następujące szkoły: 4-klasowa szkoła podstawowa w Sętkach - w budynku prywatnym; 7 klasowa szkoła podstawowa w Sobolach - w budynku własnym; 7-klasowa szkoła podstawowa w Ulanie - w budynku własnym; 4-klasowa szkoła podstawowa w Wierzchowinach - w budynku prywatnym; 7-klasowa szkoła podstawowa w Gąsiorach - w trzech budynkach prywatnych; 7-klasowa szkoła podstawowa w Kępkach - w 3 budynkach prywatnych; 7-klasowa szkoła podstawowa w Paskudach - w jednym budynku państwowym i 1 prywatnym[17].

Po 1956 r. w kronice szkoły w Ulanie, poza suchymi dosyć informacjami o przebiegu nauki, pojawiają się szersze informacje o działalności kulturalnej i pozaszkolnej. W szkole powstał amatorski zespół artystyczny prowadzony przez Apolonię Majcher, urządzano wieczornice, z których dochód przeznaczano na cele kulturalne i społeczne, w szkole wyświetlane też były filmy dla dorosłych i młodzieży (kino objazdowe). W latach 1959-1962 porządkowano teren wokół szkoły, sadząc drzewa, montując ogrodzenia i bramy, układając płyty chodnikowe oraz budując ustępy. W 1961 r. w szkole po raz pierwszy odbyła się „choinka” dla dzieci. W kronice odnotowywano też coraz więcej zajęć pozaszkolnych, uroczystości oraz wyjazdów organizowanych dla nauczycieli i uczniów. Przykładowo, w 1962 r. w szkole odbyło się spotkanie z przedstawicielami Wojska Polskiego, występ artystów Teatru im. Osterwy z Lublina, akademia z okazji wybuchu Rewolucji Październikowej „dla szkoły i społeczeństwa”, choinka noworoczna „z upominkami dla uczniów i zabawą taneczną”, akademia 1-majowa, a 1 czerwca „uroczysty apel, film w związku z Dniem Dziecka”. Organizowano także Dni Książki i Prasy, z okazji których w 1963 r. „odbyły się spotkania z Grekiem i Gwinejczykiem oraz publicystą mgr. Januszem Skowrońskim”. Odbywały się także wyjazdy i wycieczki, np. 1963 r. nauczyciele mogli pojechać do Warszawy na występ zespołu „Mazowsze”, w kolejnym roku 49 uczniów i 5 nauczycieli wzięło udział w wycieczce do Ojcowa, Krakowa, Wieliczki i Oświęcimia, z kolei w 1965 r. 237 uczniów szkoły pojechało na przedstawienie w Teatrze Lalki i Aktora w Lublinie, zorganizowano także wyjazd do Warszawy. Stopniowo rosła liczba i rodzaj różnych wydarzeń kulturalnych organizowanych w szkole i w jej otoczeniu. W raporcie Gromadzkiej Rady Narodowej w Ulanie z 1963 r. zapisano, że „posiadamy świetlicę gromadzką wyposażoną w telewizor, radio, gry i różne czasopisma, gdzie młodzież znajduje przyjemne rozrywki, zamiast spędzać czas gdzieś na ulicy, czy w gospodzie. Przy szkołach 7 klasowych tj., w Ulanie i Sobolach prowadzone są świetlice międzyszkolne pod kierunkiem nauczycielstwa, z których korzysta młodzież szkolna i miejscowa ludność.” W latach 70. i 80. kronika szkoły w Ulanie zawiera wiele informacji o szkolnych imprezach sportowych, działaniach harcerzy, a w szczególności o organizowanych pod opieką nauczycieli szkoły obozach wakacyjnych. Cyklicznie odbywał się Tydzień Sportu Szkolnego, organizowane były zimowiska dla dzieci. Następowały zmiany w zasadach wychowawczych – wprowadzone zostało w szkole ślubowanie uczniów klas I. Symptomatyczna dla przemian zachodzących wówczas w Polsce jest delikatna zmiana w opisie zabaw choinkowych – choć choinka wciąż jest „noworoczna”, ale od 1978 r. prezenty dzieciom rozdaje już nie „Dziadek Mróz”, ale „Mikołaj”. W 1979 r. szkoła wzbogaciła się o autobus szkolny, którym dowożono dzieci do szkoły. Autobus służył także realizacji wyjazdów szkolnych i wycieczek. W szkole działały Szkolna Kasa Oszczędności, harcerstwo, a także szkolny chór i zespół muzyczny, osiągające sukcesy w konkursach międzyszkolnych. W roku 1980 chór szkolny, prowadzony przez Halinę Kałuską zajął pierwsze miejsce w konkursie wojewódzkim i drugie miejsce w konkursie ogólnokrajowym.

W połowie lat 60. XX w. liczba uczniów w szkole w Ulanie przekraczała 450 osób, co powodowało konieczność organizowania zajęć na dwie zmiany. W tym czasie zawiązany został Komitet Budowy Domu Kultury w Ulanie, na budowę którego zbierano fundusze m.in. poprzez organizowanie zabaw w szkole. Budowa Domu Kultury rozpoczęła się w 1965 r., znacząca część robót została wykonana w czynie społecznym. Otwarcie Domu Kultury miało miejsce w 1966 r. i od tej pory wiele szkolnych imprez, w tym m.in. uroczyste zakończenia roku szkolnego, choinki, spotkania odbywały się w jego pomieszczeniach. Działania realizowane w Domu Kultury opierały się na zaangażowaniu nauczycieli szkoły w Ulanie. Pomieszczenia Domu Kultury służyły także jako sala gimnastyczna, której w szkole nie było, oraz jako sale do zajęć. Budynek szkoły – nowoczesny jak na lata 30. XX w., stawał się za ciasny, dodatkowo przeniesiono do niego Szkołę Przysposobienia Rolniczego dla dorosłych. Od 1970 r. część zajęć szkolnych musiała odbywać się w wynajmowanych pomieszczeniach. Problemem były też warunki mieszkaniowe dla nauczycieli, których liczba wzrosła z 7 osób w latach 40. do 16 w 1969 r. W roku 1970 kierownikiem, a od 1972 r. dyrektorem szkoły w Ulanie został Józef Wójcik, zastępując Bolesława Majchera. Funkcję tę pełnił do 1984 r.

W tymże 1970 r. utworzony został Społeczny Komitet Rozbudowy Szkoły i Budowy Domu Nauczyciela w Ulanie. Dokupiony został teren w celu poszerzenia działki szkolnej. Urządzono tam boisko. W grudniu 1971 r. sporządzono plany rozbudowy szkoły i przywieziono na plac budowy cegłę i cement, a w kwietniu 1972 r. rozpoczęto prace budowlane. Nowa część budynku została oddana do użytku w 1975 r. Mieściły się w niej 4 sale lekcyjne na 1 piętrze, a na parterze świetlica, kuchnia z zapleczem, biblioteka szkolna, zaś w podpiwniczeniu kotłownia, hydrofornia, magazyny i sanitariaty.

Równocześnie z rozbudową szkoły trwały prace przy budowie Domu Nauczyciela, dzięki któremu „położono fundamenty pod nowy byt niejednej rodziny nauczycielskiej. Niedługo też nauczycielka, pani Przeworska, jako pierwsza zdecydowała się przystąpić do budowy własnościowego domu. (….) I tak w Ulanie rozpoczęła się era budowy. Gospodarze wznosili obok drewnianych chat – piętrowe murowane domy; budowano równocześnie obiekty dla urzędów, pomieszczenia na sklepy. Wielki, obejmujący całą wieś plac budowy pachniał nie tylko cementem, wapnem, lecz także... nadzieją na lepsze życie. Według pierwotnych planów Dom Nauczyciela miał być jednopiętrowy. Ale dyrektor zabiegał ile sił, a Społeczny Komitet gromadzący wielu przyjaciół nauczycieli działał tak sprawnie, że uzyskano zgodę na dwa piętra. Budowa, jak i gdzie indziej, nie szła łatwo, potykała się o brak wykonawców, materiałów itp. Ale gdy tylko zachodziła potrzeba do społecznej pracy stawało tylu gospodarzy, nauczycieli, młodzieży, pracowników instytucji działających na miejscu lub w okolicy – ilu tylko trzeba. (….) Pierwsi szczęśliwi lokatorzy wprowadzili się w 1975 roku.[18]

W 1976 r. utworzona została Zbiorcza Szkoła Gminna w Ulanie-Majoracie. W jej skład weszły Szkoła Podstawowa w Sobolach, Szkoła Podstawowa w Domaszewnicy, Szkoła Podstawowa w Kępkach, Szkoła Podstawowa w Zakrzewie, a także punkty filialne w Sętkach i Paskudach oraz przedszkole w Ulanie-Majoracie. W 1979 r. przedszkole przeniesiono z Ulana do Stoku, do budynku po dawnej agronomówce.

Dokonana rozbudowa szkoły w Ulanie nie zaspokajała rosnących potrzeb, stąd w 1977 r. rozpoczęto starania o kolejną rozbudowę i modernizację szkoły oraz budowę sali gimnastycznej. W 1979 r. w prasie obszernie opisano gminną szkołę zbiorczą w Ulanie. „Na pierwszy rzut oka budynek przedstawia się nawet okazale. Usytuowany w centrum wsi, wcale nie odbiega wyglądem od nowo wzniesionych, nowoczesnych siedzib władz gminnych – Ośrodka Zdrowia, czy Domu Nauczyciela. Gorzej już, gdy spojrzy się od wewnątrz i to pod kątem potrzeb szkoły. Czysto – jest, jasno – jest, barwnie – jest. Ale ciasno. Mówiąc krótko: szkoła pęka w szwach. W dwunastu salach lekcyjnych z trudem upycha się 17 istniejących w szkole oddziałów i 2 oddziały przedszkolne. Oczywiście o utworzeniu oddzielnych pracowni nie było mowy. (…) Jeszcze jedno pomieszczenie na bibliotekę, jedno na stołówko-świetlicę, niewielki pokoik nauczycielski, dwie klitki – na sekretariat oraz gabinet dyrektora – i to koniec. „Harcówki” brak, sali gimnastycznej – brak, brak też, niestety sanitariatu. W lecie – pół biedy, ale zimą, gdy pogoda zawodzi, wędrówki dzieci na drugi koniec podwórka nie należą do najlepszych rozwiązań[19]. Budowa sali gimnastycznej rozpoczęła się w 1980 r. od sprowadzenia materiałów budowlanych, jednak prace ostatecznie ruszyły dopiero w 1983 r., a oddanie do użytku nastąpiło dopiero  4 października 1986 r.

W 1984 r. dyrektorem Zbiorczej Szkoły w Ulanie został Andrzej Makarewicz, po nim funkcję dyrektora szkoły objęli kolejno Zenobia Osiak, Alina Ciołek oraz Wiesław Zienkiewicz.

W połowie lat 90. XX w. oświata w Gminie Ulan-Majorat obejmowała następujące placówki: Szkoła Podstawowa w Domaszewnicy, Szkoła Podstawowa w Kępkach, Szkoła Podstawowa w Sobolach wraz z punktem filialnym w Sętkach, Szkoła Podstawowa w Paskudach, Szkoła Podstawowa w Ulanie Majoracie wraz z przedszkolem – od 1997 r. jako Zespół Szkół, Szkoła Podstawowa w Zakrzewie.

W 1999 roku przeprowadzono reformę oświatową. Wiązało się to z przekształceniami w szkolnictwie w Gminie Ulan. Istniejące szkoły podstawowe przekształcono wówczas z 8-klasowych na 6-klasowe oraz utworzono Gimnazjum w Ulanie-Majoracie. Proces ten opisano wówczas w prasie: „Pomimo protestów mieszkańców dwóch najodleglejszych wsi: Domaszewnicy i Zakrzewa, w tej gminie powstanie tylko jedno gimnazjum. (…) Dopiero we wrześniu 2001 roku planuje się przeniesienie do nowo wybudowanego budynku. Stanie – jako swego rodzaju łącznik – między szkołą podstawową, a halą sportową.” Ostatecznie budynek gimnazjum oddano do użytku wcześniej, bo już w 2000 r. Dyrektorem od 1999 do 2007 r. był Szczepan Niebrzegowski. W okresie istnienia gimnazjum uczniowie i nauczyciele zanotowali wiele sukcesów w konkursach przedmiotowych, artystycznych i sportowych. Podobnie jak w przeszłości, wiele inicjatyw kulturalnych realizowanych było we współpracy uczniów i nauczycieli szkoły podstawowej oraz gimnazjum z Gminnym Ośrodkiem Kultury. W 2003 r. gimnazjum nawiązało współpracę z białoruskim chórem „Raduga” z Baranowicz, a w 2007 r. z polską szkołą w Mościskach na Ukrainie. Realizowane są wspólne spotkania oraz wyjazdy młodzieży na Ukrainę i Białoruś. Od kilkunastu lat w gimnazjum odbywają się turnieje piłki ręcznej dziewcząt i chłopców o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym - w marcu 2016 r. odbył się w Ulanie Majoracie kolejny już, V Międzynarodowy – XV Ogólnopolski Turniej Piłki Ręcznej Dziewcząt i Chłopców. Zarówno dziewczęta, jak i chłopcy od lat odnoszą sukcesy w powiecie, województwie i kraju. W roku 2015 drużyna dziewcząt zajęła III miejsce w Mistrzostwach Polski Szkół Podstawowych w Piłce Ręcznej.

Istniejący od 1938 r. i rozbudowany w latach 70. i 80. XX wieku budynek szkoły podstawowej w Ulanie-Majoracie przeszedł modernizację w 1996 r., przy ogromnym współudziale rodziców. W 1999 r. szkoła uzyskała pierwszą pracownię komputerową. Dalsza modernizacja i remonty szkoły miały miejsce w latach 2004-2006, kiedy to przebudowano salę gimnastyczną, wymieniono stare okna, dokonano remontu instalacji grzewczej i elektrycznej oraz zagospodarowano otoczenie szkoły. W 2012 r. przy szkole powstał nowoczesny i bezpieczny plac zabaw.

Od 2003 r. do chwili obecnej dyrektorem Zespołu Szkół w Ulanie-Majoracie jest Eulalia Mikołajuk. W dniu 25 kwietnia 2006 roku Zespół Szkół w Ulanie-Majoracie oraz tamtejsze Gimnazjum otrzymało imię Jana Pawła II. W 2007 r. gimnazjum zostało włączone do Zespołu Szkół w Ulanie-Majoracie. Od 2009 r. szkoła w Paskudach została przekształcona w Szkołę Filialną ZS w Ulanie-Majoracie.

W Zespole Szkół w Ulanie-Majoracie realizowano także różnorodne projekty edukacyjne, pozyskując na ich realizację środki UE. Były to m.in.: Szkoła Marzeń (2006/2007), Szkoła Równych Szans (2007/2008), Dzieci naszą nadzieją i przyszłością (2007/2008), Założenie Zespołu Pieśni i Tańca „Ulaniacy” (2008), Kolorowe przedszkola (2009-2011), Założenie zespołu tanecznego „Małe Podlasie” (2011), Wszystkie dzieci nasze są! (2010-2011), Sukces w nauce (2011-2012), Powstanie drugiego oddziału przedszkola (2014). Szkoła od 2006 r. jest organizatorem wyjazdów uczniów za granicę (Włochy, Hiszpania, Francja, Niemcy). Od 2004 co roku do chwili obecnej organizowany jest także wypoczynek letni i zimowy (wyjazdy nad morze, nauka pływania, edukacja historyczno-kulturowa, wyjazdy do Szwecji, nauka jazdy na nartach, wyjazdy na Słowację).

 

 

[1] K. Czubaszek, Przemiany społeczno-religijne na terenie parafii Ulan od XV do początku XX wieku, Lublin 2010, s.83.

[2] APL, Akta szczegółowe Rządu Gubernialnego Lubelskiego tyczące Ulana Szkoły Elementarnej 1849-1856, sygn. 35/115/0/2.3/1547.

[3] „Głos Ziemi Łukowskiej”, styczeń 1918.

[4] Informacja taka znajduje się jedynie na redagowanej przez K. Czubaszka stronie internetowej poświęconej Ulanowi: http://parafia_ulan.republika.pl/ulan.htm.

[5] „Podlasie”, 5-6(1933), s. 6.

[6] Informacja za K. Czubaszek, http://parafia_ulan.republika.pl/ulan.htm. Więcej o organizacji szkół: K. Wójcik, Szkolnictwo w powiecie łukowskim w latach 1915-1917, „Krakowskie Studia Małopolskie” 5(2001), s. 273-293.

[7] APL, Akten des Kreisamtes Lukow. Staatszuschűsse zur Unterhaltung von Schulen, sygn. 35/247/0/-/194.

[8] Informacja taka znajduje się w Kronice szkoły podstawowej w Ulanie; w związku z zapisem o śmierci Apolonii Majcher w 1970 r., jej mąż B. Majcher zamieścił krótki biogram żony.

[9] L. Zugaj, Dzieje samorządu i administracji Gminy Ulan-Majorat 1809-2010, s. 18, mps [Archiwum Urzędu Gminy Ulan-Majorat]. W tym czasie poza gminą Ulan pozostawały Domaszewnica i Zofiobór, gdzie wcześniej istniały szkoły.

[10] APL, Zbiór protokołów posiedzeń dozoru szkolnego w gminie Ulan 1924-1925, sygn. 38/129/0/-/39.

[11] Kronika szkoły podstawowej w Ulanie, zapis z roku szkolnego 1943/44.

[12] H. Będkowska, Tajne nauczanie w powiecie łukowskim w czasie okupacji hitlerowskiej (1939-1944), „Radzyński Rocznik Humanistyczny”, 7(2009), s.137-141.

[13] APLR, Akta Komitetu Odbudowy Szkoły w Ulanie. Akta Gminy Ulan, sygn.. 38/52/0/-/176.

[14] Przewodniczącym komitetu był proboszcz w Ulanie, ks. Jan Księżopolski, w jego składzie znajdujemy jeszcze Ludwika Gajdę, Michała Nowackiego i Bolesława Majchra.

[15] Komitet zorganizował zbiórkę w 1946 r. W jego składzie znalazł się wójt gminy Stanisław Kardas, sekretarz gminy Władysław Chabrowski, kierownik szkoły w Ulanie Edward Bogudał, kierownik szkoły w Kępkach Józef Lewczuk oraz nauczyciel szkoły powszechnej w Ulanie Jan Dąbrowski. Zbiórkę przeprowadziła młodzież szkolna z Ulana i Stoku. Zebrano około 11 tys. zł.

[16] APLR, Akta Gminy Ulan. Teczka Komisji Oświaty, sygn. 38/52/0/-/34.

[17] L. Zugaj, Dzieje…, s. 35-48.

[18] „Głos Nauczycielski”, 22(1979), s. 3.

[19] „Głos Nauczycielski”, 22(1979), s. 3.